یارب نظرتو برنگردد        برگشتن روزگار، سهل است

آب_زیرساخت_است_باید_مدنظر_قرار_گیرد.

#آب_زیرساخت_است_باید_مدنظر_قرار_گیرد_
#خرید_آب_ومدیریت_کارآمد_آب_حتما_و_فورا_باید_مدتها_قبل_دردستورکار_
قرار_گیرد
#متاسفانه_درمناظرات_کاندیداهای
_ریاست_جمهوری_هم_بهیچ_وجه_مطرح_نمیشوند!

مقاله ها

پرینت

سود تنها در خام فروشی نفت نیست

نوشته شده توسط محمدعلی اثنی عشری on . Posted in بدون مجموعه

Share this post

خام فروشی نفت را ممنوع کنید!
خام فروشی نفت و موادمعدنی ایران را ممنوع کنید!
گروه اقتصادی- مجید مردانیان  - رهبر معظم انقلاب در نخستین روز از فروردین ماه امسال و در اجتماع عظیم زائران ومجاوران حرم رضوی با اشاره به نکاتی در حوزه اقتصاد به نهضت کاهش خام فروشی تأکید کردند.

 ایشان همچنین اذعان کردند، اینکه چندی پیش درباره وابسته بودن اقتصادمان به نفت اعتراض کردم و در سخنرانی گفتم، ناظر به این است، ما باید کاری کنیم که خام فروشی بتدریج کاهش یابد تا اینکه به کلی از بین برود .

به همین بهانه با دکترعلی امامی میبدی، دانشیار دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی گفت‌وگویی انجام دادیم که درپی می‌آید.

جناب دکتر به نظر شما اقتصاد بدون نفت شدنی است یا نه؟

- اعتقاد من این است که خود نفت یا منابع طبیعی که کشور ما دارد، نعمتی است که خدا به ما محول کرده است. طبق آخرین آمار BP ما از نظر ذخایر گاز رتبه اول جهان را داریم که این سبب افتخار ماست، اما مشکلی که کشورهای عقب مانده دارند، این است که نمی توانند از درآمدهای نفتی و گازی بهینه استفاده کنند. اکنون بیشتر کشورها و برای مثال اگر  به نیجریه نگاه کنید، دانشجویان آنها در سطح فوق لیسانس و دکتری، پایان نامه هایی با موضوعات تخصیص بهینه درآمدهای نفتی را انتخاب و کار و تحقیق می‌کنند و حتی پروژه های وزارت نفت و انرژی شان هم به همین موضوع اختصاص دارد. این یعنی چه؟ یعنی اینکه این موضوع خیلی اهمیت دارد؛ یعنی یک نوع سرمایه گذاری روی این موضوع به شمار می‌آید. این موضوع مهمی است که در ایران ما اصلاً روی آن کار نمی کنیم. مدام بحث بومی سازی و از این حرفها می‌زنند. بومی سازی این است که شما اقتصاد از دید «اکونومیست آنالیز»  کار کنید. این موضوع تخصیص بهینه درآمد نفتی، مشکل کشور ماست. به تعبیری مشکل خود درآمد نیست، بلکه باید به منابع به این شکل نگاه کنیم. جمله مشهوری هست که می‌گوید: «ما منابع را از پدرانمان به ارث نبرده ایم؛ بلکه از فرزندانمان به امانت گرفته ایم.  یعنی باید درست خرج کنیم . یعنی اگر خیلی بهتر خرج کنیم، به پاسخ پرسش می‌رسیم. با این حال من معتقد نیستم که باید رابطه مان را کلاً با نفت قطع کنیم.{}

نمی گویم سخت است. باید دانشگاه‌ها و پروژه هایشان  جوری باشد که به دولت یاد بدهند که درآمدهایشان را تخصیص بهینه بدهند. نمی گویم یک الگوی کامل، اما می‌توانیم نیجریه را الگو برای این موضوع قرار بدهیم. از آنها که بدتر نیستیم. در سایتها جست‌وجو کنند، ببینند چه پروژه هایی کار شده است. ببینند که در آمدهایشان در آن کشور چگونه بوده است. براحتی می‌توان الگو پیدا کرد. به هر حال باید مسؤولان طرز فکرشان عوض بشود تا به شکل مسکن به درآمدها نگاه نکنند. اکنون با توجه به درآمد، نگاه می‌کنند به جایی که نفوذ درآمد دارد؛ بودجه را به آنجا تخصیص می‌دهند. خب دولت نباید تحت فشار قرار بگیرد. باید ببیند کجا به صلاح  و آینده کشور است، درآمد نفتی را آنجا هزینه کند.
  با این وصف قدرت تأثیرگذاری نفت بر مناسبات اقتصادی و سیاسی چقدر است؟

- قدرت اقتصادی ما در دنیا به قدرت نفتی ما گره خورده است. باید در زمینه گاز و نفت بتوانیم در بازارهای دنیا نفوذ کنیم. آینده بازار نفت در کشورهای در حال توسعه است . اخیراً پایان نامه ای در دانشگاه علامه طباطبایی کار کرده ایم که نشان می‌دهد، چشم انداز تقاضا برای نفت در کشورهای در حال توسعه است . ما باید از اکنون بازاریابی کنیم. یک راه این است که مثل کشور کویت، یک پالایشگاه مشترک  تأسیس کنیم که این کشورها به نفت ما وابسته باشند.

در این باره براحتی می‌توانیم اعمال نفوذ کنیم. دیگر نمی توانند براحتی ما را تهدید کنند که از شما نفت نمی خریم. در گذشته این کار را می‌کردند. پالایشگاه «مدرس» در هندوستان بود، ما با آنها مشترک بودیم که البته واگذار کردیم. در کره جنوبی پالایشگاهی داشتیم که مفت فروختیم . به نظرم باید در کشورهایی که چشم انداز خوبی دارند، برای بازار نفت مثل چین، برویم و پالایشگاه تأسیس کنیم . با این کارهم مشکل زیست محیطی را منتقل کرده ایم و هم بازار امنی برای نسل آینده فراهم کرده ایم.

  این بازار امن چطوری به وجود می‌آید؟

- همان ایجاد پالایشگاه مشترک. می‌دانید که هر پالایشگاهی روی نفت خام مخصوصی می‌تواند پالایش کند . برای مثال ایتالیا می‌خواست ما را تحریم کند، چکار کردند؟ گفتند ما به ایران 6 ماه مهلت می‌دهیم، در واقع آنها به خودشان مهلت داده اند. می‌خواستند چه کار کنند؟ می‌خواستند یک مقدار تغییر جزیی بدهند که نفت پالایشگاه به نفت عربستان و روسیه صفر بشود. پس از 6 ماه، عربستان و روسیه جای ما را در پالایشگاه اروپا گرفت.

خب دولتهای ما و یا همان وزارت نفت باید در میدانهای مستقل گازی در پارس جنوبی که با قطر مشترک هستیم، سرمایه گذاری کند. این را هم من می‌دانم هم وزارت نفت و هم شما. قطر در حال تبدیل کردن گاز به ال پی جی است. فناوری صنعتی اش وابسته به شرکتهای آمریکایی است که دارد صادر می‌کند . ما در این مورد در برابر نسلهای آینده پاسخگو خواهیم بود و از ما خواهند پرسید. وقتی نسلهای آینده بررسی کنند، می‌بینند که قطر همه اش را برده است، آن وقت پاسخی برای آن پیدا نخواهند کرد، به جز... حالا بماند .

  چه برنامه هایی در این زمینه می‌توان داشت؟

اولین کار تغییر دیدگاه در صنعت نفت و گاز است . قدرت ما در اوپک میزان تولید ماست. ما باید به این نقطه برسیم. مثل عربستان که تولید خوب دارند؛ یعنی افزایش توان بالقوه تولید، هم در نفت و هم گاز. این مرحله اول. پس از آن تخصیص بهینه که قبلاً توضیح دادم. در برنامه چشم اندازتوسعه 1404 پیش بینی کردیم که سهم 8 درصد تا 10 درصد صادرات بازار جهانی در بخش گاز را داشته باشیم که مکتوب هم هست . اما ببینید با این حال در این راستا ما کار نکردیم. حالا چه اتفاقی افتاد؟ و یا طبق برنامه ما نیم درصد سهم تجارت جهانی گاز را داشتیم که قطر هم همین حدود بود. در سال 2011 قطر 9 درصد صادرات جهانی را به دست آورد، اما ما در همان نیم درصد ماندیم. پس برنامه را برای چه نوشتیم؟ این برنامه هایی که می‌نویسند و الان هم دارند برنامه ششم را می‌نویسند، در مورد آن ایده آلی فکر نکنند.  راهکارهایی بدهند که بتوانیم به آن برسیم؛ چون وقتی برنامه را نوشتیم، دیگران گمان می‌کنند ما به آن می‌رسیم، تلاش می‌کنند و آنها به آن می‌رسند . در واقع ما برنامه چشم انداز گاز را برای قطر نوشتیم. قطر فکر کرد ما می‌خواهیم 10 درصد را به دست بیاوریم، آنها تلاش کردند و 9 درصد در سال 2011 به دست آوردند؛ یعنی باید برنامه ریزی بر اساس واقعیت باشد. بخصوص در مورد تبصره هایی که زمانبر است، دقت بیشتری بشود؛ مثلاً در برنامه پنج ساله پنجم و در موضوع زیست محیطی یک ماده خوب تنظیم کردند. بعد آمدند و زیر آن نوشتند اجرای این آیین نامه را سازمان محیط زیست، وزارت نفت، وزارت کشور و20 وزارتخانه ردیف کردند که بنویسند. عملاً نوشته نشد. 6 ماه مانده بود که برنامه پنج ساله پنجم تمام بشود، آیین نامه آماده شد. هیچی به هیچی. تبصره‌ها را باید مدت بگذارند،  مثلاً دو ماهه، سه ماهه که دولت بتواند به وظایف اجرایی اش برسد و عملیاتی بشود.

  تحلیل شما از خام فروشی نفت چیست، آیا نباید این روند کاهش یا کنار گذاشته شود؟

- ما باید سعی کنیم تا بتوانیم ارزش افزوده ایجاد کنیم. برای مثال در بخش اقتصادی به دانشجویان یاد بدهیم که خام فروشی را یاد نگیرند. باید توجه کنیم که سود فقط در خام فروشی نفت نیست. مگر پسته خام فروشی نیست؟ گونی گونی آنها را به ترکیه و امارات صادر می‌کنیم. آنها بسته های یک کیلویی درست می‌کنند و می‌فروشند. در واقع سود اصلی اش را آنها می‌برند. قیمت پسته در ایران را نگاه کنید و یا زعفران را، بعد به کشورهایی که گفتم، نگاه کنید، ببینید چقدر اختلاف قیمت دارد. در واقع سود واقعی را از طریق ارزش افزوده، آنها به دست می‌آورند. یا مثلا در بندرعباس قرار بود پالایشگاه صادراتی باشد، ما به جای اینکه نفت خام بفروشیم، فرآورده نفتی به کشورهای همسایه صادر کنیم که به خاطر مصرف غیر بهینه ، آن پالایشگاه داخلی شده است. موضوع دیگر موضوع کارایی و بهره وری است که ما مشکل داریم. در برنامه ششم روی آن دارند کار می‌کنند، ماده ای تنظیم می‌کنند برای اندازه گیری، کارایی، بهره وری شرکت و سازمانها که بتوانند با حداقل امکانات، حداکثر محصول را به دست بیاورند و یا کارایی زیست محیطی با نام بهره وری سبز مطرح شده است. این موضوعات را اگر دوستان به آن دقت کنند، خیلی در صرفه جویی و مصرف بهتر کمک می‌کند.

نفت باید ابزاری در دست ما باشد، نه اینکه برعکس این ابزار در دست آنها باشد که هر وقت بخواهند، برای ما دستور کار پیاده کنند. این مذموم است و به آنها وابسته باشیم و هنگامی که آن را تحریم کنند، در تنگنا قرار بگیریم و تحت فشار قرارمان دهند، اما وقتی خوب سرمایه‌گذاری کنیم، بازارهای هدف را برای صادرات نفت‌مان به دست بیاوریم، چه اشکالی دارد نفت در راستای رشد اقتصادی و پیشرفت رفاه مردم‌مان قرار بگیرد.
کد خبر: 274393
تاریخ مخابره : ۱۳۹۴/۱/۱۶ - ۲۲:۵۷

Share this post

Instagram Widget Slider